Η Σοφία Φιλιππίδου, ένας γραφιάς en personne: σκέψεις μετά την παράσταση του Μπάρτλεμπυ

 

Την Τετάρτη που μας πέρασε, κατάφερα επί τέλους να δω την παράσταση της Σοφίας Φιλιππίδου «Μπάρτλεμπυ ο γραφιάς» στο Από Μηχανής Θέατρο, στο Μεταξουργείο. Είχα την ευκαιρία να είμαι στην πρόβα ένα μήνα πριν την πρεμιέρα, είχα διαβάσει το κείμενο ακόμα παλαιότερα και η αλήθεια είναι ότι θεωρούσα πηγαίνοντας ότι θα ξαναέβλεπα ένα έργο που αγαπώ πολύ (όλη η ιστορία για το έργο και την πρόβα εδώ:  Ο Μπάρτλεμπυ «θα προτιμούσε όχι» στο Μεταξουργειο) μια και η πρόβα, παρά τις διακοπές, τα σχόλια  του σκηνοθέτη (Σ.Φ.)  και τις παρεμβάσεις αυτών που συμμετείχαν, μου έδινε μια πλήρη του έργου (που το είχα ούτως ή άλλως στο μυαλό μου)
Η πραγματικότητα όμως ξεπέρασε αυτό που περίμενα. Η παράσταση είχε προχωρήσει πολύ από τότε που την είχα αφήσει, είχε απογειωθεί και είχε σφιχτοδεθεί.
Μια αρμονία στην επικοινωνία, στυλιζάρισμα των χαρακτήρων μέχρις εσχάτων ξεκινώντας από το μακιγιάζ.

Μια θεατρική ευωχία: μια παράσταση συναρπαστική, τραγική, υπερρεαλιστική, σφιχτοδεμένη, με βάθος, λεπτή ειρωνεία και χιούμορ. Είμαι βεβαία ότι η Σοφία Φιλιππίδου έχει κάνει την επιλογή της μουσικής και των μικρών βίντεο από ταινίες του αγαπημένου της Μελιές, που αποφόρτιζαν την ένταση ανάμεσα στις σκηνές.
Τα σκηνικά σύγχρονα, μινιμαλιστικά, το εσωτερικό ενός δικηγορικού γραφείου στη Γουώλ Στρητ στα τέλη του 19ου αιώνα, οι γραφείς κάθονταν σε μικρά μεταλλικά γραφεία, τα κινούμενα διαφανή παραβάν – τοίχοι που χώριζαν χωρίς να κόβουν το χώρο, τα κοστούμια δεν ήταν εποχής, αλλά παραλλαγές του γραφειοκρατικού γκρι, ακριβώς αυτό που έπρεπε για ένα τέτοιο γραφείο.
Αργότερα, μετά το τέλος της παράστασης σε ένα διπλανό καφενείο, είχα την ευκαιρία να ακούσω τους ηθοποιούς και τη Σοφία Φιλιππίδου σε μια συνέντευξη στο δημοσιογράφο Μάριο Ιωάννου. Τους άκουγα να υπερασπίζονται το έργο, να συζητούν για τη σημασία της άρνησης του Μπάρτελμπυ, το περίφημο «θα προτιμούσα όχι» που έλεγε μέχρις εσχάτων, τη σχέση του με την εποχή μας, την σχέση του με το κίνημα της ανυπακοής του Θορώ, για το βάθος του κάθε χαρακτήρα που υποδύονταν και σκεφτόμουν πόσος δρόμος έχει διανυθεί από τότε που ο κείμενο του Μέλβιλ έγινε πατρόν, κόπηκε, ράφτηκε, θεατροποιήθηκε, και ζωντάνεψε. Μιλάγαμε πλέον για ένα θεατρικό έργο.

Οι χάρτινοι Διάνος, Πιπέρης και Τσιμπίδας – οι γραφείς της νουβέλας  – είχαν αποκτήσει ορατό περίγραμμα και βάθος… Από γραναζάκια μιας μηχανής σε δυσλειτουργία – εξαιρετική μεταφορά του Σήφη Πολυζωίδη στην συζήτηση  – ήταν άνθρωποι που επαξίως ενσάρκωναν τις συγκρούσεις του έργου, το χάος,  για να οδηγήσουν την πλοκή στη λύση της. Κουνιόνταν σαν μαριονέτες – έτσι βαμμένοι – τραγουδούσαν, χόρευαν, χοροπηδούσαν σαν κλόουν, τρόμαζαν από τη θέα του «σατανά» της ανυπακοής σαν μικρά παιδιά, συμπονούσαν…

Ήταν πια ο Τσιμπίδας (Άκης Λυρής)  που  αμφισβητεί την πυγμή του εργοδότη του και  ζηλεύει τον Μπάρτλεμπυ, ο  Διάνος έτοιμος να εκραγεί – μετά το μεσημέρι – και σχεδόν το κάνει  επί σκηνής (εξαιρετικός Σήφης Πολυζωίδης), ο νεαρός Πιπέρης (Ορέστης Μαυρόπουλος)  που ονειρευόταν να γίνει συγγραφέας και όχι μόνο να τους φέρνει φρέσκα μήλα και πιπερόγλυκα –  ίσως να ήταν ο Μέλβιλ – μια επινόηση της θεατροποίησης. Ο συμπονετικός καθαριστής – Μεφιστοφελικός σιτιστής στο πρόσωπο του Αλέξανδρου Ιορδανίδη, επίσης δημιουργία της θεατροποίησης. Οπωσδήποτε η σύγκρουση, η καρδιά του έργου επαξίως στους ώμους του Κώστα Καζανά του δικηγόρου που είχε να αντιμετωπίσει τον ανδόγυνο, αινιγματικό Μπάρτλεμπυ, την Σοφία Φιλιππίδου, τον γραφιά αυτοπροσώπως, ένα Μπάρτλεμπυ που θα αφήσει, πιστεύω,  εποχή. Εύγε πολλά σε όλους τους συντελεστές, και ευχή να καταφέρει να πάρει παράταση ο  Γραφιάς της του Μέλβιλ  για ακόμα περισσότερες παραστάσεις.

Πόλυ Χατζημανωλάκη

017

019

020

 

021

024025

014015

Advertisements

2 thoughts on “Η Σοφία Φιλιππίδου, ένας γραφιάς en personne: σκέψεις μετά την παράσταση του Μπάρτλεμπυ

  1. Επιτρέψτε μου να το αφήσω ως έχει hro. Πολύ τιμητικά, στο αρσενικό – ανδρόγυνος άλλωστε ο Μπαρτλεμπυ – όπως ο Έζρα Πάουντ στον Αλχημιστή του, αποκαλεί την κυρά των λογισμών του, την ποιήτρια, την τροβάιριτς την γυναίκα τροβαδούρο με το Κύριέ μου, Midonz -!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s