Χωρίς παραμύθι: Τα κόκκινα παπούτσια που είχα βρει στο δρόμο, ο Άντερσεν, η ταινία και τα παπούτσια της Νάντιας Βαλαβάνη

Ένα αφιέρωμα με εξαιρετικές φωτογραφίες στην ταινία «Red shoes» είδα χτες, στον τοίχο της εξαιρετικής φωτογράφου Λίζυς Καλλιγά. Παλιά ταινία, του 1948 – την έχω χάσει. Αξέχαστη, λένε όσοι την έχουν δει. Στο διαδίκτυο βρίσκω πως η πλοκή έχει στοιχεία από την ερωτική ιστορία του Ντιαγκίλεφ με την Γκουλντ, την μπαλαρίνα. Αφορμή να ψάξω τις δικές μου φτωχικές φωτογραφίες, δίπλα σε κάδους σκουπιδιών τραβηγμένες, με τα ταπεινά κόκκινα παπούτσια που κάποιος άφησε γιατί πιστεύει ότι αυτή την εποχή, έχουν αξία για όποιον τα βρει. Αφορμή και για άλλες σκέψεις, συνειρμούς να βάλω στη σειρά, ελπίζω να μην βγει το κείμενο πολύ μεγάλο

Η ταινία βασίζεται στο παραμύθι του Άντερσεν «τα κόκκινα παπούτσια», στην καρδιά του παραμυθιού το πάθος μιας κοπέλας για ένα ζευγάρι κόκκινα παπούτσια του χορού, η προσκόλλησή της στα παπούτσια και το χορό τόσο ισχυρή, που η χαρά να γίνεται κατάρα, ο Άντερσεν – με ένα βαρύ προτεστάντικο διδακτισμό τιμωρεί την ηρωίδα του και την εγκλωβίζει σε έναν ασταμάτητο χορό της καταδίκης.

Στην ταινία κεντρικό θέμα είναι η αμφιταλάντευση της ηρωίδας ανάμεσα στον έρωτα και το χορό, τι θα διαλέξει τελικά – θα μπορέσει να λυτρωθεί;

Ο Άντερσεν λυτρώνει την ηρωίδα του, υπάρχει ένας Άγγελος που τη συνοδεύει και που αποφαίνεται κατά καιρούς για την επιστροφή της στον «ορθό δρόμο», τη σωτηρία της. Στην ταινία η σωτηρία δεν φαίνεται να χαρίζεται τόσο εύκολα. Όλα είναι σκληρά. Αλλά δεν ξέρω τι είναι σκληρότερο, ο ακρωτηριασμός και τα ξύλινα πόδια του παραμυθιού ή η οριστική αποχώρηση, το άλμα από το μπαλκόνι της ταινίας…

[Και η πραγματικότητα είναι σκληρή. Σήμερα δεν είναι μέρα για παραμύθια. Το μέσα μας είναι σκληρό όσο και αν προσπαθούμε. Αισθήματα πάθους και εχθρότητας με μεγάλη ευκολία κυκλοφορούν, εκτοξεύονται κατηγορίες εναντίον αλλήλων. Και στη Βουλή τα ίδια. Στο προαύλιο της ΕΡΤ η Ζωή Κωνσταντοπούλου φωνάζει για βοήθεια, κακοποιείται και εισπράττει ειρωνικά σχόλια από καθώς πρέπει διανοούμενους. Ντρέπομαι που τα διαβάζω]

Εδώ στο φέησμπουκ διάβασα επίσης ένα κείμενο του Στέφανου Κασιμάτη στην Καθημερινή με αφορμή τα γεγονότα στην ΕΡΤ, την κατάληψη και την εκκένωση από τα ΜΑΤ. Δεν θα σχολιάσω τον πυρήνα της κριτικής του – πιστέψτε με είναι εμπαθής ο κύριος αυτός – αλλά μια παράγραφο μόνο, εκεί που αναφέρεται στη Νάντια Βαλαβάνη, «μια ποιήτρια που πολιτεύεται». Στα λεγόμενα λοιπόν της Νάντιας Βαλαβάνη ότι στις διακοπές της κάπου στην Ιεράπετρα είχε την ευκαιρία να δει τηλεόραση, να δει εκπομπές της υπό κατάληψιν ΕΡΤ και να αποφανθεί ότι είναι εξαιρετικές, ο κύριος Σ. Κ. Σχολιάζει ειρωνικά το πώς περνά τις διακοπές της η κυρία Βαλαβάνη, και πως αντί να απολαμβάνει τη φύση βλέπει τηλεόραση. Πιο πριν έχει βεβαίως αποφανθεί πως η ΕΡΤ είναι «ένας ευρέως αντιπαθής οργανισμός». Για το οικονομικό σκέλος προφανώς. Ή για το πρόγραμμα. Γιατί η έλλειψή της, μας αφήνει με το υπόλοιπο μέρος του φάσματος, τα υπόλοιπα κανάλια, τα μικροπρεπή ή μεγαλοπρεπή, την ποιότητα των προγραμμάτων τους «απολαμβάνουν» όσοι έχουν τηλεόραση. Η κυρία Βαλαβάνη ή δεν έχει, ή δεν έχει χρόνο να δει, δεν το γνωρίζω [εγώ προσωπικά δεν βλέπω καθόλου τηλεόραση – όχι για λόγους αρχής αλλά συνέβη] και αποφάσισε εις βάρος των διακοπών της, να αφιερώσει χρόνο, να δει και να εκφράσει μια άποψη και να πέσει στα νύχια του εμπαθούς αρθρογράφου:

«Πηγαίνει κάποιος διακοπές σε έναν τόπο με τόσες ομορφιές και τι κάνει; Περνά πολλές ώρες βλέποντας τηλεόραση και μάλιστα τη μίζερη τηλεόραση που θα ήταν η μόνη διαθέσιμη αν ποτέ οι νεοκομμουνιστές έκαναν τη χώρα όπως θα ήθελαν. Πόσο πιο δυστυχισμένος μπορεί να είναι κάποιος; Ή, μάλλον, πόσο πιο ποιητής! Διότι αυτό που κάνει η Νάντια Βαλαβάνη δεν είναι μόνο να μεταμορφώνει τη θλίψη της ύπαρξης σε ποίηση• την κάνει πράξη με την ζωή της…»

Αυτά είναι τα λόγια του κυρίου αυτού που αρθρογραφεί στην Καθημερινή. Που φοβούμαι ότι δεν είναι πια μια συντηρητική εφημερίδα που να την εμπιστεύεσαι. Είναι μια «προοδευτική» μαχητική εφημερίδα προπαγάνδας συγκεκριμένων απόψεων. Μακάρι να έχω άδικο

Επιστρέφω πάλι στο μη – παραμύθι της ημέρας. Στην ανάρτηση που ήθελα να κάνω. Στα κόκκινα παπούτσια που βρήκα πεταμένα στο δρόμο. Μια ματαίωση ενός παραμυθιού. Ίσως καλύτερα. Το παραμύθι ήταν σκληρό. Γκραν γκινιολ με κομμένα πόδια.

Θυμάμαι τώρα τα άλλα παπούτσια, τα παπούτσια της Νάντιας Βαβαλαβάνη στη Μπουμπουλίνας. (Μπουμπουλίνας 18) Άλλο παραμύθι. Τα παπούτσια που δεν βγαίνουν από τα πόδια, γιατί έχει κολλήσει το δέρμα του ποδιού πάνω τους. Από τη φάλαγγα. Το πόδι έχει γίνει μια πληγή. Γιατί η Νάντια Βαλαβάνη έχει ιδανικά. Είναι δικτατορία και έχει συλληφθεί. Βασανίζεται. Εχει σφυροκοπηθεί στα πόδια. Νοιάζεται και διαθέτει την σωματική της ακεραιότητα στον αγώνα για τη δημοκρατία αυτής της χώρας. Παίρνει τη χώρα στην πλάτη της. Ετσι είχα νοιωσει όταν είχα δει την ταινία [ Θυμάμαι και μια ταινία]. Τα κορίτσια της βροχής της Αλίντας Δημητρίου, τις ιστορίες των γυναικών που αφιέρωσαν τον χρόνο τους, την σωματικότητά τους, την προσωπική τους ελευθερία σε μια υπόθεση που μας αφορά όλους.

Σκέφτομαι πάλι παπούτσια. Γοβάκια όμορφα – της επιθυμίας, γυάλινα γοβάκια του παραμυθιού που χωράνε σε ένα πόδι, κόκκινα ξεχυλωμένα παπούτσια της ανακύκλωσης, που θα χωρέσουν σε πολλά πόδια όσο φτωχικά και αν είναι, παπούτσια μαζικής παραγωγής στο σουπερμάρκετ, παπούτσια ματωμένα του μαρτυρίου που τιμούν το πόδι αυτής που τα φορά. Την αποστολή της, όπως την έχει αντιληφθεί. Και συνεχίζει να την αντιλαμβάνεται και στις διακοπές της. f1f2 f3kokkok1kok2kok3f4f5f6

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s